ESWL (EXTRACORPOREAL SHOCK WAVE LITHOTRIPSY):
(VÜCUT DIŞINDAN ŞOK DALGALARI İLE TAŞ KIRMA)
ESWL vücut dışından gönderilen şok dalgalarının idrar yolundaki ve böbreklerdeki taşlar üzerine hedeflenmesi ile bu taşların kırılmasını sağlayan bir yöntemdir.Amaç taşları ufak parçalara ayırarak idrar yollarından kendiliğinden düşmesini sağlamaktır.İlk olarak 1980'li yıllarda uygulanmaya başlamıştır.
Bu yöntemle taşların %90'ından fazlası tedavi edilebilmektedir.
Böbrekte 2 cm'yi geçmeyen tek taşlar bu yöntem için ideal sayılabilir.Daha büyük boyuttaki ve sayıdaki taşlar da istenmeyen yan etki oranı artmaktadır.Kalsiyum oksalat taşlarının monohidrat tipi ve sistin taşlarını kırmak zordur.Taşlar kırılma kolaylıklarına göre struvite, kalsiyum apatit,ürik asit,kalsiyum oksalat dihidrat,kalsiyum oksalat monohidrat ve sistin taşları olarak sıralanabilir.Ürik asit taşlarının röntgende görülmemesi sebebiyle hedeflenmesi sorun olabilmektedir.
ESWL'YE UYGUN OLMAYAN HASTALAR:
Hamilelerde,kanama-pıhtılaşma bozukluğu olanlarda ve kırılan taşın dökülmesine engel olacak yapısal bozukluğu olanlarda taş kırma işlemi yapılmaz. Böbrek yetmezliği,kalp pili, renal arter kalsifikasyonu , abdominal aort anevrizması olanlarda dikkatli olmalıdır.Aşırı şişman ve aşırı vücut şekil bozukluğu olanlarda uygulanması zordur.

UYGULAMA:
Hastaya olabildiğince az seans uygulanmalı,düşük enerji ile başlanıp yavaş yavaş arttırılmalı, hasta ile iyi iletişim kurulmalı,hastanın ağrı duyması halinde ağrı kesiciler ile desteklenmesi gerekmektedir.Taş şok dalgasına odaklanır ve bir tedavide ortalama 2000-3000 şok dalgası kullanılır.Bazı durumlarda taşın yanına idrar yolunun içine geçici kateter(tüp) takmak gerekir

İSTENMEYEN YAN ETKİLER:
Nadiren taşların yetersiz kırılması,düşerken idrar yollarını tıkayabileceğinden bulantı-kusma ağrı(kolik renal),idrarda kanama,enfeksiyon,taş yolu oluşması,böbrekte hematom ve hasar olabilir.İdrarda kanama ve ağrı sık görülen ve olağan sonuçlardır.
Staghorn (geyik boynuzu-böbreğin içinin tamamen taşla dolması) durumlarında ESWL sonrası istenmeyen taş yolu gibi sonuçlar daha sıktır.

BAŞARI ŞANSI:
Böbreğin üst ve orta kısım taşlarının temizlenme oranı %70-90 iken,alt kısım taşlarında temizlenme oranı %50-70'dir.Küçük ve tıkanıklık yapmayan böbrek taşlarında da hastanın ağrısı varsa ESWL uygulanabilir ve %90 ağrı kesilir.
İdrar yolundaki (üreter) üç darlıkta taşın takılma olasılığı yüksektir( 1)Üstte böbreğin çıkım bölgesi 2)Ortada idrar yolunun büyük damarları çaprazladığı bölge 3)Altta idrar yolunun idrar kesesine açıldığı bölge-en dar bölge burasıdır).Bu idrar yolundaki (üreter) taşların 5mm üzerinde olması halinde ESWL önerilebilir.Bunun altındaki boyutlarda kendiliğinden düşme beklenebilir.İdrar yolu taşlarındaki başarı oranları üst darlıkta %98,orta darlıkta %70,alt darlıkta ise %85 civarındadır.

***İdrar kesesi taşlarında ESWL tedavisi yerine başka tedavi yöntemleri veya operasyon önermek gerekir.